Neerlandistiek — Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

De Doktorvater

13 mei 2026 · Marc van Oostendorp

De hoofdredacteur was gisteren nog altijd vrij van hoofdredactionele beslommeringen en kon zo zijn Doktorvaterlijke gevoelens de vrije loop geven. Heidi de Ruiter promoveerde! En omdat ze een heel team van begeleiders had, waarvan de hoofdredacteur verreweg de onbelangrijkste was, hoefde hij alleen maar in de corona te zitten in een zwarte jurk en zo veel mogelijk naar de kandidaat en haar familie te glimlachen.

Een promotieplechtigheid aan de Leidse Universiteit, omstreeks 1650, door Hendrick van der Burgh
Een promotieplechtigheid aan de Leidse Universiteit, omstreeks 1650. Schilderij van Hendrick van der Burgh (publiek domein, via Wikimedia Commons).

Heidi's proefschrift vergelijkt hoe regionale kranten in de buurt van de grens verslag doen van het andere land. Een van de bevindingen is dat Nederlandse kranten minder aandacht besteden aan Duitsland, dan Duitse aan Nederland. En als er aandacht is, blijkt dat oude clichés hardnekkig zijn. Nederlandse kranten hebben een negatiever beeld van Duitsers dan omgekeerd, ook al zeggen journalisten aan beide kanten van de grens daarvan af te willen.

De hoofdredacteur hoefde het alleen maar vol instemming aan te horen. Hij hoefde geen vraag te stellen zoals de commissieleden, geen lofrede te houden of plechtige formules uit te spreken. Hij kon af en toe in het dikke proefschrift bladeren en omdat Heidi heel welsprekend is, en de collega's de lofrede en de plechtige formules allemaal heel waardig verzorgden, hoefde hij zich op geen enkel moment zorgen te maken. Na afloop was er taart en koffie en waren er interessante gesprekken, zoals met een collega die in een commissie had gezeten die de NPO had doorgelicht en zo kennis had kunnen nemen van de wonderlijke wereld van de omroep Ongehoord Nederland.

Doktorvater is een passend woord. Het is overdreven om te zeggen dat de gevoelens hetzelfde zijn als voor een kind, maar ze zijn er wel miniatuurversies van. Je hebt iemand in de loop van een aantal jaar zien groeien, en op eigen benen zien staan. Wie Doktor is, is zelfstandig onderzoeker, dat bewijst het boek dat voor ons ligt. Je hebt dat allemaal in de loop van die jaren zien ontstaan – de jonge Doktor heeft het weliswaar allemaal zelf gedaan, maar toch vervult een en ander je met trots, simpelweg omdat je er getuige van hebt mogen zijn.

En zo liep de hoofdredacteur, nog steeds beslommeringsvrij, na afscheid van de collega's genomen te hebben de zonnige campus op, op weg naar een afspraak naar de volgende bij wie hij ooit trots op de eerste rij zal zitten glimlachen.

← Terug naar Neerlandistiek op zolder